Ηλεκτρονική μάθηση Μοντέλα ηλεκτρονικής μάθησης

Από ΤΚΕΠ wiki

Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

H ηλεκτρονική μάθηση -ευρέως διαδεδομένος είναι ο διεθνής όρος e-learning- είναι η διαδικασία κατά την οποία κάποιος μαθαίνει και εκπαιδεύεται με την χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών.Δεδομένου ότι η εν λόγω διαδικασία μπορεί να γίνεται σε σύγχρονα (online) ή ασύγχρονα (offline) περιβάλλοντα, έχουν αναπτυχθεί διάφορα μοντέλα ηλεκτρονικής μάθησης που υποστηρίζουν τις 2 μορφές. Στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει ήδη υλοποιηθεί το πρόγραμμα "eLearning" (2004-2006), το οποίο αποσκοπούσε στη βελτίωση της ποιότητας των ευρωπαϊκών συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης και της πρόσβασης σε αυτά μέσω αποτελεσματικής χρήσης των τεχνολογιών των πληροφοριών και των επικοινωνιών. Ειδικότερα, σύμφωνα με την απόφαση 2318/2003/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Δεκεμβρίου 2003, θεσπίστηκε ένα πολυετές πρόγραμμα (2004-2006) για την αποτελεσματική ενσωμάτωση των τεχνολογιών των πληροφοριών και των επικοινωνιών (ΤΠΕ) στα ευρωπαϊκά συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης («ηλεκτρονική μάθηση»).[1]


E-learning.png 



Μοντέλα ηλεκτρονικής μάθησης (e-learning models)

Αν παρατηρήσει κανείς τα διάφορα μοντέλα κινούνται στο τρίπτυχο: μάθηση πρόσωπο με πρόσωπο - αυτοκατευθυνόμενη μοναχική μάθηση - on line συνεργατική μάθηση, τα οποία παρουσιάζουν παραλλαγές του ποσοστού συμμετοχής του καθενός από τα παραπάνω χαρακτηριστικά στο τελικό μείγμα (εξ ου και η ονομασία: υβριδικό, blended).
Οι αλληλεπιδράσεις των εκπαιδευομένων με το περιβάλλον μάθησης αφορούν την αλληλεπίδρασή τους με το περιεχόμενο (C), την αλληλεπίδρασή τους με τον εκπαιδευτή (P), την αλληλεπίδρασή τους με το interface (T) αλλά και την μεταξύ τους αλληλεπίδραση. Τα κύρια χαρακτηριστικά δηλ. του μοντέλου TPACK υπάρχουν σε όλα τα σύγχρονα μοντέλα ηλεκτρονικής μάθησης, αλλά διαφοροποιούνται στο βαθμό στον οποίο τα συναντάμε.


Σ' ένα μοντέλο μάθησης εντοπίζουμε τα πιο κάτω βήματα (φάσεις) διαδρομής του: τον σχεδιασμό (ή σύλληψη, ή ιδέα κλπ), την ανάπτυξή του, την εφαρμογή του, την αξιολόγησή του και τέλος την ανατροφοδότησή του. Τα διάφορα μοντέλα ηλεκτρονικής μάθησης (έχοντας μέσα τους τα χαρακτηριστικά C, P, T) είναι δυνατόν να εστιάζουν το καθένα σε ένα ή περισσότερα από τα κύρια χαρακτηριστικά, αλλά και στις μεταξύ τους σχέσεις. Η πορεία αυτή της μάθησης μέσω ενός μοντέλου ηλεκτρονικής μάθησης μπορεί να χαρακτηρισθεί σαν μια τροχιά μάθησης.


Από τα κυριότερα μοντέλα ηλεκτρονικής μάθησης είναι εκείνο της Diana Laurillard, των Britain & Liber (βασισμένο στο προηγούμενο μοντέλο και στην θεωρία του I.D.S. Beer), του David Wiley, των Fowler & Mayes, του Goodyear et al., του Garrison, της G. Salmon κ.ά.


Από τα πιο χρηστικά μοντέλα εκείνο της G. Salmon, γνωστό και ως μοντέλο των πέντε βημάτων (five-step model), αναφέρεται στην διαγραφόμενη τροχιά της ηλεκτρονικής μάθησης από την πρόσβαση/υποκίνηση/προσαρμογή (πρώτο βήμα), την on-line κοινωνικοποίηση του εκπαιδευόμενου (δεύτερο βήμα), την ανταλλαγή των πληροφοριών (τρίτο βήμα), την δόμηση της νέας γνώσης (τέταρτο βήμα) και την ατομική του ανάπτυξη (πέμπτο βήμα).


Αν παρατηρήσει κανείς με προσοχή το μοντέλο του Garrison (social presence, cognitive presence and teaching presence) θα αντιληφθεί αμέσως την ομοιότητα του τριπόλου με εκείνο του TPACK καθώς και με τα τρίπολα των άλλων επιστημονικών περιοχών. Η γνωστική παρουσία εκφράζει το περιεχόμενο (C), η διδακτική παρουσία το παιδαγωγικό μέρος (Ρ) και η κοινωνική παρουσία το τεχνολογικό μέρος (Τ) δια της κοινωνικοποίησης των εκπαιδευομένων μέσω της διαδικασίας της ηλεκτρονικής μάθησης (συνεργατική μάθηση). 
 

Η προσέγγιση της «μικτής» ηλεκτρονικής μάθησης (blended learning)
 

Blended learning.png
 
Ο όρος μικτή μάθηση (blended learning) χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια πρόταση που συνδυάζει πολλές διαφορετικές μεθόδους παράδοσης των μαθημάτων, όπως λογισμικό συνεργασίας (collaboration software), μαθήματα αναρτημένα στον ιστό (Web), πρακτικές διαχείρισης της γνώσης (knowledge management practices) οι οποίες συνιστούν διαστάσεις της Μικτής Μάθησης ανάλογες με τα μοντέλα εφαρμογής της.


Η Μικτή Μάθηση συνίσταται στη μίξη τυπικών, άτυπων, ανοικτών και εξ' αποστάσεως μορφών εκπαίδευσης, σύγχρονης και ασύγχρονης μάθησης και επικοινωνίας, πρόσωπο με πρόσωπο διδακτικών πρακτικών, ποικίλων μέσων διδασκαλίας, εκπαιδευτικών υλικών και εφαρμογών εκπαιδευτικής τεχνολογίας. Πρόκειται δηλαδή για ένα υβριδικό μοντέλο τηλεκπαίδευσης το οποίο "παντρεύει" την παραδοσιακή μετωπική (F2F) εκπαίδευση, με εκείνη που βασίζεται σε υπηρεσίες μέσω διαδικτύου.


Στις μέρες μας η γνώση αντλείται πλέον όχι μόνο από τα βιβλία και τις αράδες των τετραδίων αλλά από ένα συνδυασμό πηγών, οι οποίες αποτελούν τα "υλικά (αποτελεσματικότητα και κοινωνικοποίηση της τάξης + τεχνολογία με online υλικό) που αναμειγνύουμε στις κατάλληλες δοσολογίες, προκειμένου να επιτύχει η συνταγή της μάθησης". [2]
Blender.jpg


Ένα Πρόγραμμα Μικτής Εκπαίδευσης αναμιγνύει επιλεκτικά - και σε μικρότερη ή μεγαλύτερη αναλογία- διάφορους τρόπους μάθησης, μεθοδολογίας, παιδαγωγικής προσέγγισης και διδακτικής πρακτικής, ανάλογα με τις ανάγκες της κοινότητας μάθησης. Συνηθέστερα, οι εκπαιδευόμενοι ξεκινούν την εκπαιδευτική διαδικασία σε συμβατικές εκπαιδευτικές δομές. Στη συνέχεια, τούς δίνεται η ελεγχόμενη δυνατότητα πρόσβασης στο περιεχόμενο και στο σχεδιασμό του διδακτικού περιεχομένου (ή κάποιου τμήματός του), αλλά και, με τη χρήση των τεχνολογιών του Διαδικτύου, η δυνατότητα μεταξύ τους επικοινωνίας και επικοινωνίας με τον διδάσκοντα/καθοδηγητή (tutor, mentor). Η συνθετική αξιοποίηση εκπαιδευτικών λογισμικών, web 2.0 εργαλείων, παιδαγωγικών θεωριών και διδακτικών πρακτικών, καθιστούν τη Μικτή Μάθηση μία αξιόλογη διδακτική επιλογή, η οποία δύναται να ανταποκριθεί στις ποικίλες -ομαδικές και ατομικές- μαθησιακές απαιτήσεις. Στόχος της μικτής διδασκαλίας είναι να παρέχει την πιο αποδοτική και αποτελεσματική εμπειρία διδακτικής καθοδήγησης (instruction) με το συνδυασμό των παραπάνω τρόπων.

Η διαδικασία της μάθησης στο υβριδικό μοντέλο μοιάζει με το δέντρο της μηλιάς!


Το Οκτάγωνο Πλαίσιο Εργασίας του Khan


E-learning framework model.gif

Πρόκειται για ένα πλαίσιο εργασίας το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως οδηγός για τη δημιουργία μαθησιακών σεναρίων που εφαρμόζουν τη μικτή μάθηση. Ειδικότερα, το Οκτάγωνο Πλαίσιο Εργασίας του Khan μπορεί να αξιοποιηθεί ως οδηγός για το σχεδιασμό, την ανάπτυξη, τη δημιουργία, τη διαχείριση και την αξιολόγηση των υβριδικών μοντέλων εκπαίδευσης. Για τη δημιουργία ενός μαθησιακού περιβάλλοντος με νόημα πρέπει να συνυπολογιστούν πολλοί παράγοντες οι οποίοι συσχετίζονται σε μεγάλο βαθμό μεταξύ τους και αλληλεξαρτώνται. Μια συστημική εξέταση αυτών των παραγόντων μπορεί να επιτρέψει στους σχεδιαστές να δημιουργήσουν εκπαιδευτικά προγράμματα που να προσφέρουν στους χρήστες τους μαθησιακές εμπειρίες με νόημα.


Το πλαίσιο εργασίας του Khan περιλαμβάνει οκτώ διαστάσεις: το θεσμικό πλαίσιο, την παιδαγωγική διάσταση, την τεχνολογική διάσταση, το σχεδιασμό της διεπαφής, την αξιολόγηση, τη διαχείριση, τις πηγές και την ηθική διάσταση. Κάθε επιμέρους διάσταση στο πλαίσιο αναπαριστά μια κατηγορία θεμάτων που πρέπει να ληφθούν υπόψη. Αυτά τα θέματα βοηθούν στην οργάνωση της σκέψης και εξασφαλίζουν το σχεδιασμό εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων με νόημα για τους μαθητές (Singh, 2003). 



<u</u>

<u</u>

ΠΗΓΕΣ

Bonk, C. J., Olson, T. M., Wisher, R. A., & Orvis, K. L. (2002). Learning From Focus Groups: An Examination of Blended Learning. Journal of Distance Education, Vol. 17, No 3, pp. 97-118.

Carman, J. M. (2002). Blended Learning Design: Five Key Ingredients.

Singh, H. (2003). Building Effective Blended Learning Programs. Issue of Educational Technology, Vol. 43, No. 6, pp. 51-54.

Derntl, M. & Motsching-Pitrik R. (2005). The role of structure, patterns, and people in blended learning. Internet and Higher Education, 8, pp. 111-130.

Dziuban, C., Hartman, J. & Moskal, P.(2004). Blended Learning. Research Bulletin, Vol. 7, I. 7.

Ginns, P. & Ellis, R. (2007). Quality in blended learning: Exloring the relationships between on-line and face-to-face teaching and learning. Internet and Higher Education, 10, pp. 53-64.

Gray, C. (2006). Blended Learning: Why Everything Old Is New Again—But Better. Available on-line: http://www.learningcircuits.org/2006/March/gray.htm

Λιώτσος, Κ., Δημητριάδης, Σ. & Πομπορτσής, Α. (2007). Μετασχηματίζοντας την παραδοσιακή διδασκαλία σε υβριδική μορφή στην ανώτατη εκπαίδευση: παράγοντες που επηρεάζουν τη διαδικασία. Στο Α. Λιοναράκης (Επιμ) Πρακτικά 4ου Διεθνούς Συνεδρίου Ανοικτής & εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, Ελληνικό Δίκτυο Ανοικτής & εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης, Αθήνα 23-25 Νοεμβρίου, 2007.

Ματσαγγούρας, Η. Γ. (2003). Η Στοχοταξινομία του B. Bloom. Θεωρία και Πράξη της Διδασκαλίας, τ. Β΄. Στρατηγικές Διδασκαλίας. (pp 207-210) Αθήνα: Gutenberg. *Rossett, A., Douglis, F. & and Frazee R. (2003). Strategies for Building Blended Learning. Available on-line:

http://www.essentiallearning.net/news/Strategies%20for%20Building%20Blended%20Learning.pdf

http://www.elearnspace.org

http://edtechdigest.wordpress.com/2010/12/08/7-reasons-why-blended-learning-makes-sense/

http://e-mathisi2011.wikispaces.com/ http://europa.eu/legislation_summaries/information_society/strategies/c11073_el.htm

http://pse.primedu.uoa.gr/

http://www.tandfonline.com/

http://www.teleteaching.gr




ΣΥΝΤΑΚΤΡΙΕΣ  

ΚΑΨΑΛΑ ΑΜΑΛΙΑ

ΜΑΡΚΟΥ ΑΡΓΥΡΩ

Προσωπικά εργαλεία
Περιοχές ονομάτων
Παραλλαγές
Ενέργειες
Πλοήγηση
Υποστηρικτικές σελίδες
Θεματικές ενότητες
Εργαλεία