You are here: Home » Σχολείο 21ου αιώνα » From e-Learning to m-Learning

From e-Learning to m-Learning

  • From e-Learning to m-Learning

Εισαγωγή

Στην τεχνολογική εποχή που διανύουμε, η μετάδοση της γνώσης και των πληροφοριών δεν μπορεί πλέον να περιορίζεται από εμπόδια και δυσκολίες, όπως η απόσταση ή ο χρόνος. Στην προσπάθεια των εκπαιδευτικών για την εκμετάλλευση όλων των τεχνολογικών μέσων που υπάρχουν σήμερα, με σκοπό την υποστήριξη της μάθησης μέσα και έξω από το σχολείο, δημιουργήθηκε μια νέα αλλά και πολλά υποσχόμενη τεχνολογία, η τεχνολογία του m-learning (Kynäslahti, H.,2003). Στόχος της είναι η αξιοποίηση των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Εκπαίδευσης (ΤΠΕ) αρχικά και του διαδικτύου σε μεταγενέστερη βάση για τη βελτίωση της ποιότητας της παρεχόμενης εκπαίδευσης με τη χρήση των δυνατοτήτων των φορητών συσκευών, αλλά και την επέκταση της προσβασιμότητας σε μεγαλύτερο αριθμό πιθανών υποψήφιων εκπαιδευομένων. Η μετάβαση ενός εκπαιδευτικού ιδρύματος από την παραδοσιακή εκπαιδευτική διαδικασία στην αντίστοιχη διαδικασία με τη χρήση της τεχνολογίας του m-Learning, προϋποθέτει τον κατάλληλο σχεδιασμό τόσο από την πλευρά εκπαιδευτικών προγραμμάτων, την άρτια και ολοκληρωμένη επιμόρφωση των εκπαιδευτικών καθώς και την εξοικείωση των εκπαιδευομένων με τον νέο αυτό τρόπο μάθησης  (Wu, W., Wu, Y. J., Chen, C., Kao, H., Lin, C., & Huang, S., 2012). Η μάθηση με τη χρήση φορητών συσκευών, όπως κινητά τηλέφωνα, smartphones, προσωπικές ψηφιακές βοηθητικές συσκευές (PDA), tablets, ψηφιακές συσκευές αναπαραγωγής ήχου (MP3 players) κ.ά., αποτελεί εξέλιξη της ηλεκτρονικής μάθησης (e-Learning). Ειδικότερα, η συνεχώς αυξανόμενη χρήση αυτών των συσκευών καθώς και η συνεχής διεύρυνση των δυνατοτήτων που προσφέρει το Διαδίκτυο, προσφέρουν πολλές δυνατότητες για χρήση σε ευρεία κλίμακα της μάθησης με χρήση φορητών συσκευών  (Thomas, K., & O’Bannon, B.,2013). Η φορητή μάθηση μπορεί να υποστηρίξει μια ευρεία ποικιλία αντιλήψεων διδασκαλίας, ιδιαίτερα δε εκείνες που εμπεριέχουν συνεργατικά μοντέλα μάθησης και τοποθετούν τον ενεργό και συνεργάσιμο μαθητή στο κέντρο της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Θεωρητικό πλαίσιο

Τα πλεονεκτήματα της ηλεκτρονικής μάθησης:

Η ηλεκτρονική μάθηση ελαττώνει το κόστος. Η ηλεκτρονική μάθηση, παρά το ότι φαίνεται κοστοβόρα εκ πρώτης όψεως, είναι συχνά ο πιο αποτελεσματικός τρόπος από άποψη κόστους για μεταφορά εκπαίδευσης ή πληροφορίας. Περιορίζει τα κόστη μετακίνησης, μειώνει το χρόνο που απαιτείται για την εκπαίδευση των ατόμων και περιορίζει ή μειώνει αισθητά την ανάγκη για υποδομή τάξης και εκπαιδευτών.

Τα μηνύματα είναι κοινά για όλους ή προσωποποιημένα, ανάλογα με τις ανάγκες.

Η ηλεκτρονική μάθηση παρέχει ένα περιβάλλον προσανατολισμένο προς τον εκπαιδευόμενο, γεγονός που σημαίνει πως ο μαθητής μπορεί να καθορίσει το ρυθμό της μάθησης και να προσαρμόσει το εκπαιδευτικό υλικό ανάλογα με τις ανάγκες του (self-paced learning), έχοντας άμεσο έλεγχο πάνω στη διαδικασία (Ciampa, K., 2014).

Το περιεχόμενο είναι πιο επίκαιρο και πιο έγκυρο.

Η εκπαίδευση που πραγματοποιείται σε τέτοιο περιβάλλον μπορεί να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική, καθώς έχει τη δυνατότητα να απευθύνεται σε μεγάλο αριθμό συμμετεχόντων με ποικιλία στυλ μάθησης, προτιμήσεων και αναγκών.

Η μάθηση λαμβάνει χώρα 24 ώρες – 7 ημέρες. Τα άτομα μπορούν να έχουν πρόσβαση στα ηλεκτρονικά μαθήματα από οπουδήποτε, οποιαδήποτε χρονική στιγμή. Αποτελεί μία μέθοδο “just in time any time” που καθιστά τις μαθησιακές λειτουργίες της εκπαίδευσης πραγματικά παγκόσμιες.

Ανάπτυξη κοινοτήτων μάθησης (διευκόλυνση της οργανωσιακής μάθησης) και η γνώση κατασκευάζεται μέσα από κοινωνική δραστηριοποίηση, επικοινωνία και ενεργή συμμετοχή των μαθητών.

Απευθύνεται σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης και σε εργαζόμενους ενήλικους.

Απευθύνεται και σε ειδικές κατηγορίες ατόμων (ΑμεΑ), παιδιά με κιναισθητικά προβλήματα, θέματα όρασης, ακοής, αυτιστικά παιδιά και παιδιά με μαθησιακές δισκολίες ( ατομικότητα-individuality) (Bates, C. C., & Martin, A., 2013).

Η περιρρέουσα νοημοσύνη (Ambient Intelligence) ενσωματώνει τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές στο ανθρώπινο περιβάλλον και τις ξεχωριστές εκπαιδευτικές δραστηριότητες της καθημερινής ζωής. Το όραμα της περιρρέουσας νοημοσύνης αναφέρεται σε ένα περιβάλλον όπου συνυπάρχουν ως υποδομή διάφορες Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) και εξειδικευμένες διεπαφές, μέσα από τις οποίες οι άνθρωποι χρησιμοποιούν εφαρμογές και υπηρεσίες χωρίς να αντιλαμβάνονται ότι αλληλεπιδρούν με την τεχνολογία. Έτσι, αντίθετα με ότι συμβαίνει σήμερα, οι άνθρωποι εξακολουθούν να διεξάγουν τις καθημερινές τους δραστηριότητες με φυσικό τρόπο, χωρίς η τεχνολογική υποδομή να γίνεται αισθητή. Ένας από τους τομείς που έχει εφαρμογή αυτή η τεχνολογία είναι και η εκπαίδευση. Οι εκπαιδευόμενοι συμμετέχουν και συνεργάζονται με αυτήν την υποδομή λαμβάνοντας μέρος, για παράδειγμα σε εικονοδιασκέψεις, στη δημιουργία ακουστικού εκπαιδευτικού υλικού, καθώς και στη δημιουργία κατάλληλων εργαλείων χρήσιμων στην εκπαιδευτική διαδικασία (Hossain, M. M., & Quinn, R. J., 2013).

Ερευνητική προσέγγιση

Οι σύγχρονες τάσεις που επικρατούν στον τομέα της κινητής τεχνολογίας έχουν τη δυνατότητα να επηρεάσουν θετικά τη μάθηση. Σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε στη Μ. Βρετανία (Martin, F., & Ertzberger, J., 2013), αποκαλύφθηκε ότι η χρήση της ταμπλέτας (tablet) συνιστά κίνητρο μάθησης για παιδιά ηλικίας 11 έως 18 ετών. Η ερευνά έδειξε πως από τα 21 Γυμνάσια και Λύκεια όπου μοιράστηκαν ταμπλέτες, στα 17 εξ’ αυτών οι καθηγητές δήλωσαν πως οι συσκευές αυτές τόνωσαν το ενδιαφέρον των παιδιών για μάθηση. Επίσης, το 75% των γονιών των μαθητών αυτών τόνισαν πως οι ταμπλέτες βοήθησαν τα παιδιά τους να είναι πιο συγκεντρωμένα με το διάβασμα που είχαν να κάνουν στο σπίτι. Τέλος, οι καθηγητές επεσήμαναν πως οι περιπτώσεις κακής χρήσης των συσκευών αυτών αποτέλεσαν ένα πολύ μικρό πρόβλημα, σε σχέση με τα πιθανά οφέλη.  Σε μια άλλη έρευνα σχετικά με τη διδακτική πράξη μέσω smartphones (Ekanayake, S. Y., & Wishart, J.,2014), διαφάνηκε από τις συνεντεύξεις των εκπαιδευτικών που συμμετείχαν σε τοπικό καινοτόμο πρόγραμμα ότι τους τρεις πρώτους μήνες η πρόοδος στο μάθημα της γλώσσας ήταν εμφανής και η επίδοση του συνόλου των μαθητών/τριών στον περιληπτικό λόγο υψηλός. Όμως, στη συνέχεια το ενδιαφέρον των παιδιών Γυμνασίου μειώθηκε και χρειάστηκε η αλλαγή και ο εμπλουτισμός των κινήτρων από την πλευρά των εκπαιδευτικών, οι οποίοι έπρεπε να είναι σε ετοιμότητα και ψηφιακή ενημερότητα σε όλη τη διάρκεια του προγράμματος. Οι ίδιοι υποστήριξαν ότι η συνεργασία μεταξύ τους και η διαμοίραση των ψηφιακών τους γνώσεων απέδωσε στο γνωστικό αποτύπωμα των μαθητών τους. Τέλος, στην έρευνα των Ekanayake, S. Y., & Wishart, J. (2014) παρατηρήθηκε, στα 2/3 του μαθητικού πληθυσμού που πραγματοποιήθηκε πρόγραμμα διδασκαλίας Γλώσσας μέσω ατομικών laptops, ότι οι μαθητές άρχισαν να χρησιμοποιούν τη μεταξύ τους ηλεκτρονική διεπαφή έξω από τα πλαίσια των μαθητικών τους εργασιών. Όμως, όταν κλήθηκαν να αξιολογήσουν οι ίδιοι την απόδοσή τους υπήρξαν αντικειμενικοί και έκτοτε συνέχισαν στο πρόγραμμα με εστιασμένο ενδιαφέρον και αυξημένο κίνητρο μάθησης.

Συμπεράσματα

Ένα επιτυχημένο μοντέλο παιδαγωγικής στην εφαρμογή της κινητής μάθησης αποτελεί το μοντέλο ταξινόμησης του Bloom (Γνώση, Κατανόηση, Εφαρμογή, Ανάλυση, Σύνθεση, Αξιολόγηση, 1956).

Παράγοντες δημιουργίας του m-Learning:

ü  Η επικοινωνία (communication). Σύμφωνα με τους Newhouse, C. P., Williams, P. J., & Pearson, J. (2006) «το να κατέχουν οι μαθητές μια κινητή συσκευή τούς επιτρέπει να θέτουν ερωτο-απαντήσεις σε μια online συνομιλία ακόμη και κατά τη διάρκεια ενός μαθήματος. Οι μαθητές συνήθως, το βρίσκουν πολύ χρήσιμο κατά τη διάρκεια της μάθησης».

ü  Η αυτοπεποίθηση (confidence). Κατά τους Uzunboylu, H., & Özdamlı, F. (2011) «η χρήση μιας mobile συσκευής μπορεί να φανεί περισσότερο χρήσιμη στους μαθητές με έλλειψη αυτοεκτίμηση, αφού αλλιώς συμμετέχουν σε μια πρόσωπο με πρόσωπο συζήτηση, και αλλιώς (όταν τους δίνεται η ευκαιρία μέσω της κινητής τους συσκευής) να πραγματοποιήσουν τη συζήτηση αυτή από το σπίτι» (Trinder 2006).

ü  Δυνατότητα μελέτης σε διάφορα περιβάλλοντα (συνδεσιμότητα-connectivity).

ü  Η διασκέδαση (fun). Μια κινητή συσκευή με τις πολυμεσικές εφαρμογές που προσφέρει (γραφικά, ήχος, εικόνες, παιχνίδια) μπορεί να προκαλέσει την περιέργεια ώστε να μάθει κάποιος διασκεδάζοντας και να δημιουργεί το κατάλληλο κίνητρο μάθησης.

Διακριτές πτυχές του m-Learning θεωρούνται οι εξής:

ü  Η κινητικότητα αυτού του είδους μάθησης (mobility), καθώς μπορεί να πραγματοποιηθεί και σε χώρους πέρα από την τυπική αίθουσα διδασκαλίας.

ü  Το είδος της αλληλεπίδρασης μεταξύ της μάθησης και των φορητών τεχνολογιών.

ü  Τέλος, τη διασπορά των συμμετεχόντων, οι οποίοι δεν είναι πλέον αναγκασμένοι να παρευρίσκονται την ώρα της διδασκαλίας στην αίθουσα αλλά να είναι διασκορπισμένοι σε διαφορετικούς χώρους και να την παρακολουθούν μέσω της φορητής τους συσκευής. Ηλεκτρονικά βιβλία (e-books).

ü  Κοινωνική διαδραστικότητα (social interactivity) (Husbye, N. E., & Elsener, A. A., 2013).

Νέο ερευνητικό πρόβλημα

Ένα νέο ερευνητικό πρόβλημα θα μπορούσε να είναι το κατά πόσο η ψηφιακή τεχνολογία χρειάζεται τις υπάρχουσες παιδαγωγικές στρατηγικές προκειμένου να επιτύχει συγκεκριμένα και υψηλά μαθησιακά αποτελέσματα ή χρειάζεται να ενσωματώσει νέες διδακτικές μεθόδους, αντίστοιχες με τα νέα ψηφιακά εργαλεία.

Βιβλιογραφία

Bates, C. C., & Martin, A. (2013). Using mobile technology to support literacy coaching practices. Journal of Digital Learning in Teacher Education, 30(2), 60–66.

Ciampa, K. (2014). Learning in a mobile age: An investigation of student motivation. Journal of Computer Assisted Learning, 30(1), 82–96.

Ekanayake, S. Y., & Wishart, J. (2014). Integrating mobile phones into teaching and learning: A case study of teacher training through professional development workshops. British Journal of Educational Technology. doi: 10.1111/bjet.12131

Hossain, M. M., & Quinn, R. J. (2013). Prospective U.S. mathematics teachers’ engagement in hand-held cellular devices and Web 2.0 activities and their perception of using these technologies for teaching-learning purposes. Scientific Journal of Education Technology, 3(7), 95–103.

Husbye, N. E., & Elsener, A. A. (2013). To move forward, we must be mobile: Practical uses of mobile technology in literacy education courses. Journal of Digital Learning in Teacher Education, 30(2), 46–51.

Hwang, G., & Tsai, C. (2011). Research trends in mobile and ubiquitous learning: A review of publications in selected journals from 2001 to 2010. British Journal Of Educational Technology, 42(4), E65–E70.

Kynäslahti, H. (2003). In search of elements of mobility in the context of education. In H. Kynäslahti & P. Seppälä (Eds.), Mobile learning (pp. 41–48). Helsinki, Finland: IT Press.

Martin, F., & Ertzberger, J. (2013). Here and now mobile learning: An experimental study on the use of mobile technology. Computers & Education, 68(1), 76–85.

Newhouse, C. P., Williams, P. J., & Pearson, J. (2006). Supporting mobile education for pre-service teachers. Australasian Journal of Educational Technology, 22(3), 289–311.

Tallvid, M., Lundin, J., Svensson, L., Lindström, B. (2015). Exploring the Relationship between Sanctioned and Unsanctioned Laptop Use in a 1:1 Classroom. Educational Technology & Society, 18 (1), 237–249.

Thomas, K., & O’Bannon, B. (2013). Cell phones in the classroom: Preservice teachers’ perceptions. Journal of Digital Learning in Teacher Education, 30(1), 11–20.

Uzunboylu, H., & Özdamlı, F. (2011). Teacher perception for m-learning: Scale development and teachers’ perceptions. Journal of Computer Assisted Learning, 27(6), 544–556.

Wu, W., Wu, Y. J., Chen, C., Kao, H., Lin, C., & Huang, S. (2012). Review of trends from mobile learning studies: A meta-analysis. Computers & Education, 59(2), 817-827.

6 Comments

  1. Ωραίο το άρθρο σου Μαρία.Δεν ήξερε πως τη μάθηση με κινητές Τ.Π.Ε. ονομάζεται m-learning και διαφοροποιείται από την e -learning ως το επιπρόσθετο πλεονέκτημα της m-learning είναι η κινητικότητα. Αυτό το στοιχείο νομίζω ότι φέρνει τη μάθηση και τη γνώση σε κάτι οικείο και γνώριμο σε καθέναν από εμάς αφού οι νέες γενιές είναι αναμφισβήτητα εξοικειωμένες με τις κινητές συσκευές. Νομίζω πως αυτό μπορεί να δώσει ευκαιρία και κίνητρο σε πολλούς μαθητές που ο παραδοσιακός τρόπος μάθησης δεν ήταν καθόλου οικείος για αυτούς επειδή δεν είχαν εν ασχοληθεί πριν τη σχολική ζωή με το διάβασμα και τα βιβλία. Όμως δεν υπάρχει κανένας μαθητής που να μην είναι εξοικειωμένος με την κινητή τεχνολογία.

    • Ναι, Σοφία, συμφωνώ. Η πλειονότητα των παιδιών χρησιμοποιεί κινητές συσκευές για διασκέδαση και επικοινωνία. Το θέμα είναι πώς ο εκπαιδευτικός θα μετατρέψει ένα gadget σε εργαλείο μάθησης και θα προτρέψει, θα παρωθήσει και θα ενθαρρύνει για συνολική συμμετοχή. Τα Κίνητρα Μάθησης θεωρώ ότι είναι το κλειδί για μια ουσιαστική μαθησιακή πράξη.Για να επιτύχει η μαθησιακή εμπειρία, πρέπει οι ίδιοι οι μαθητές να έχουν τον έλεγχο της ίδιας τους της μάθησης και ο εκπαιδευτικός να έχει την εποπτική καθοδήγηση. Καθώς η ψηφιακή τεχνολογία συνάδει με την οπτικο-ακουστική συνάφεια και τα αλληλεπιδραστικά
      μηνύματα, τα μαθησιακά της αποτελέσματα είναι αναμφισβήτητα στην ατομική, συνεργατική και εξατομικευμένη (μαθησιακές δυσκολίες, ΑμεΑ) διδασκαλία. Σημαντική, όμως, είναι η ετοιμότητα του εκπαιδευτικού, η συνεχής επισκόπηση της μαθησιακής εμπλοκής των μαθητών με ένα εργαλείο αξιολόγησης της διαδικασίας όπως είναι το ‘ημερολόγιο’, η παροχή μαθησιακού περιεχομένου και η υποστήριξη μαθησιακών
      δραστηριοτήτων.

  2. Η περιρρέουσα νοημοσύνη (Ambient Intelligence)με εντυπωσίασε, δεν το είχα σκεφτεί και είναι πράγματι έτσι. Οι φορητές συσκευές θεωρώ ότι είναι ένα ταξίδι στο μέλλον γιατί σίγουρα θα αντικαταστήσουν (αν δεν το έχουν κάνει)τουλάχιστον στο Δυτικό κόσμο όλα τα συμβατά μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα!

    • Ναι, συμφωνώ. Οι φορητές συσκευές είναι ένα ταξίδι στο Μέλλον. Η Περιρρέουσα Νοημοσύνη πιστεύω πως θα κυριαρχήσει στο μεσοπρόθεσμο μέλλον όπου ο άνθρωπος θα περιβάλλεται από ευφυή καθημερινά αντικείμενα και θα αλληλεπιδρά με αυτά με φυσικό τρόπο. Το αναδυόμενο ευφυές περιβάλλον θα είναι σε θέση να αναγνωρίζει τις ανάγκες του χρήστη και θα μπορεί να προσαρμόζεται εξατομικευμένα. Στον τομέα της εκπαίδευσης, η ανάπτυξη και η εφαρμογή των προηγμένων κινητών συσκευών, καθώς επίσης και των ασύρματων υποδομών επικοινωνίας, έχουν αρχίσει ήδη την μετατροπή των μέσων μάθησης. Μερικές έχουν καθαρά βοηθητικό και υποστηρικτικό χαρακτήρα. Το πιο σημαντικό θεωρώ ότι είναι το γεγονός πως οι άνθρωποι δε συνειδητοποιούν ότι βρίσκονται σε ένα υπολογιστικό περιβάλλον επειδή είναι συνήθως ‘αόρατη’η ΠΝ.

  3. Ενδιαφέρον το άρθρο. Οι νέοι σήµερα αισθάνονται χαρούµενοι µε την απόκτηση κινητών συσκευών, γεγονός που τους ωθεί να τις χρησιµοποιούν ολοένα και περισσότερο. Το γεγονός αυτό µπορεί να φαίνεται
    διασκεδαστικό από τους µαθητές και να τους δηµιουργεί το κατάλληλο κίνητρο µάθησης. Ακόμα, τέτοιες συσκευές µε τις πολυµεσικές εφαρµογές που προσφέρουν (γραφικά, ήχος, εικόνες, παιχνίδια) µπορουν να προκαλέσουν την περιέργεια ώστε να µάθει κάποιος διασκεδάζοντας.

  4. Ωραίο το άρθρο σου Μαρία. Η αξιοποίηση των κινητών τεχνολογιών στη μάθηση αυξάνεται όλο και περισσότερο στις μέρες μας. Τα θεωρητικά και διδακτικά μοντέλα πάνω στην οποία θα στηριχθεί αυτή η ανάπτυξη των κινητών τεχνολογιών πιθανόν θα πρέπει να προσεγγιστούν εκ νέου ώστε να εγγυώνται εκπαιδευτική ποιότητα. Το μόνο σίγουρο είναι ότι οι φορητές συσκευές μας βοηθούν να ρυθμίσουμε ζητήματα τεχνικά, πρόσβασης στη γνώση και την πληροφορία. Θα σημείωνα ακόμη ότι εφόσον η μάθηση μέσω των κινητών τεχνολογιών δεν βασίζεται σε κάποιο παραδοσιακό μοντέλο, θα πρέπει και η αξιολόγηση να ξεφεύγει από τα παραδοσιακά μοντέλα.

Γράψτε απάντηση