You are here: Home » Σχολείο 21ου αιώνα » Πολλές ώρες, μικρό εκπαιδευτικό αποτέλεσμα!!!

Πολλές ώρες, μικρό εκπαιδευτικό αποτέλεσμα!!!

Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής  βρίσκεται ήδη στην καθημερινότητα όλων των παιδιών και είναι αναμφισβήτητα μία εξαιρετική πηγή γνώσης και μάθησης. Μέσω του διαδικτύου προσφέρεται στο παιδί ή στον έφηβο η ευκαιρία να αντλήσει πλήθος αξιόπιστων πληροφοριών, να επικοινωνήσει, να διασκεδάσει ακόμη  και να ενσαρκώσει πολλαπλούς ρόλους και χαρακτήρες μέσα από μια εικονική πραγματικότητα. Κατά πόσο όμως τα παιδιά τον χρησιμοποιούν για αυτές του τις ιδιότητες;


Kαθώς τα παιδιά περνούν όλο και περισσότερη ώρα μπροστά από την  οθόνη του ηλεκτρονικού υπολογιστή, οι γονείς προσπαθούν να πείσουν τους εαυτούς τους ότι όλα τα ηλεκτρονικά παιχνίδια μαθαίνουν στα παιδιά τους κοινωνικές και συναισθηματικές δεξιότητες ή ότι βοηθούν τα παιδιά να αναπτύξουν το λεξιλόγιό τους ή τις γνώσεις τους σε μαθηματικά και επιστήμες ή ακόμη ότι ενισχύουν τη δημιουργικότητά τους. Σύμφωνα με μελέτη που δόθηκε πρόσφατα στη δημοσιότητα,  τα παιδιά ηλικίας από δύο έως δέκα χρόνων δαπανούν μπροστά σε κάποια οθόνη λιγότερο από το 50% του χρόνου τους για να παρακολουθήσουν ή να ασχοληθούν με εκπαιδευτικό υλικό. Η μελέτη, που εκπονήθηκε από το κέντρο «Joan Ganz Cooney», ένα μη κερδοσκοπικό ινστιτούτο που συνδέεται με το Εργαστήριο Sesame, τον μη κερδοσκοπικό παραγωγό της εκπομπής «Sesame Street», αποδεικνύει ότι τα παιδιά περνούν όλο και περισσότερο χρόνο μπροστά σε μια οθόνη καθώς μεγαλώνουν, ενώ την ίδια στιγμή δαπανούν λιγότερο χρόνο με εκπαιδευτικές δραστηριότητες. Τα παιδιά ηλικίας από οκτώ έως δέκα ετών περνούν περίπου τον μισό χρόνο από αυτόν που περνούν τα παιδιά ηλικίας από δύο έως τεσσάρων ετών ασχολούμενα με εκπαιδευτικό υλικό.

Σύμφωνα με τη μελέτη, τα παιδιά ηλικίας από δύο έως τεσσάρων ετών δαπανούν περίπου δύο ώρες ημερησίως μπροστά σε κάποια οθόνη, εκ των οποίων μόνο μία ώρα και 16 λεπτά ασχολούνται με εκπαιδευτική δραστηριότητα. Τα παιδιά ηλικίας από οκτώ έως δέκα ετών περνούν δυόμισι ώρες ημερησίως μπροστά σε μια οθόνη, εκ των οποίων μόνο τα 42 λεπτά παρακολουθούν κάποιο εκπαιδευτικό πρόγραμμα.

Για την εξαγωγή των συμπερασμάτων τους, οι ερευνητές πήραν συνέντευξη από 1.557 γονείς και πραγματοποίησαν διαδικτυακή έρευνα από τις 28 Ιουνίου έως 24 Ιουλίου 2014. Ο Michael H. Levine, διευθύνων σύμβουλος του Κέντρου Joan Ganz Cooney, τόνισε ότι είναι απόλυτη ανάγκη να βρεθεί μια καλύτερη ισορροπία στον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούνται τα ψηφιακά μέσα .Η Vicky Rideout, η οποία συνέταξε τη μελέτη, τονίζει ότι οι δάσκαλοι θεωρούν τα ψηφιακά μέσα έναν νέο τρόπο για να διεγείρουν το ενδιαφέρον των παιδιών στο σχολείο καθώς και ότι θα πρέπει να γίνουν περισσότερα πράγματα, ώστε να διασφαλιστεί πως οι διάφορες εξωσχολικές δραστηριότητες των παιδιών που έχουν να κάνουν με τέτοια μέσα έχουν εκπαιδευτικό περιεχόμενο και υψηλό επίπεδο. Χαρακτηριστικά, ο δάσκαλος της Δευτέρας Δημοτικού στο σχολείο Meriwether Lewis, λέει ότι όλο και περισσότεροι γονείς τού ζητούν να τους συστήσει εφαρμογές με εκπαιδευτικό περιεχόμενο,  όμως, όπως παραδέχεται και ο ίδιος, δεν αρκεί οι γονείς να έχουν τις εφαρμογές, αλλά πρέπει να δαπανήσουν και χρόνο για να τις ψάξουν και να τις μελετήσουν.

http://www.lifeline.de/special/familie_erziehung/computer_tv_handy/content-128600.html

http://www.bzga.de/?uid=3244d6625a8efadab0bd8dfdb5d3c867&id=maine3

http://www.lifeline.de/special/familie_erziehung/computer_tv_handy/content-128603.html

Dr Λίζα Τσαλίκη, επ. καθηγήτρια στο Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Παν. Αθηνών.

Γιώργος Κουτρομάνος ΠΤΔΕ Αθηνών

9 Comments

  1. Επίκαιρο το θέμα σου Στέλλα, αν σκεφτείς ότι έχω παιδιά στην τάξη μου (3,5 χρονών) που είτε έχουν δικό τους tablet, είτε μαθαίνω από τα ίδια καθημερινώς για μια προσκόλληση με τις ώρες στην τηλεόραση και στον υπολογιστή του ΄΄μπαμπά». Βέβαια ο κίνδυνος θεωρώ πως αρχίζει να εκδηλώνεται στην ηλικία των 5 ετών και μετά όπου θα μπορούν να χειρίζονται και τα 2 αυτά μέσα αυτοβούλως (τηλεκοντρόλ, ποντίκι, πληκτρολόγιο). Ο κυριότερος παράγοντας που ευθύνεται για κάτι τέτοιο ήταν και θα είναι ο γονέας.
    Στόχος είναι μέσω των νέων μέσων (τηλεόραση και υπολογιστής) να προωθείται η περιέργεια και η ανάγκη για μάθηση, αλλά και οι γονείς να λειτουργήσουν ως «φίλτρο» των πληροφοριών, συζητώντας με τα παιδιά τους και απαντώντας σε οποιαδήποτε απορία τους για το τι βλέπουν. Ένα σημαντικό αρνητικό στοιχείο είναι το ότι πολλές φορές χρησιμοποιούνται τα μέσα αυτά από τους γονείς ως «ηλεκτρονική baby-sitter» και όχι ως μια ακόμα ευκαιρία συνάθροισης και συναλλαγής της οικογένειας. Στην ευαίσθητη αυτή ηλικία, όπου ακόμα η λεπτή και αδρή κινητικότητα εξελίσσεται και η κοινωνικοποίησή του παιδιού βρίσκεται στην πρώτη θέση, η χρήση του Η/Υ ή της τηλεόρασης μπορεί να «κλέβει» χρόνο από άλλες πολύ σημαντικές δραστηριότητες – οι οποίες ενδεχομένως και να μην αποτελούν μια τόσο εύκολη λύση όσο ένα παιχνίδι στον υπολογιστή. Γι’ αυτό πριν αφήσουμε ένα παιδί σε μια τέτοια ενασχόληση είναι σημαντικό να αναλογιστούμε τι ΔΕΝ κάνει και ΤΙ χάνει όταν ξοδεύει πάνω από μία-δύο ώρες την ημέρα μπροστά σε οθόνες.

  2. Διαβάζοντας το άρθρο, δε μου φάνηκε τίποτα από τα ευρήματα της έρευνας παράδοξο…Πιστεύω ότι η έρευνα επαλήθευσε όλα όσα λίγο πολύ πιστεύουμε για τα παιδιά και την επαφή τους με τον Η/Υ…Θεωρώ απόλυτα αναμενόμενο τα παιδιά μικρότερης ηλικίας να ασχολούνται σε μεγαλύτερο βαθμό με εκπαιδευτικές δραστηριότητες από ότι τα παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας…Ίσως γιατί έχω στο μυαλό μου τα Ελληνόπουλα…αλλά…αν δεν κάνω λάθος, η έρευνα δεν κάνει λόγο για Ελληνόπουλα…ή μήπως κάνει; Τέλος πάντων…Το ενδιαφέρον τουλάχιστον των Ελλήνων γονέων για τη χρήση εκπαιδευτικών λογισμικών και διαδικτυακών εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων, μου φαίνεται μεγαλύτερο στην περίπτωση των π.χ νηπίων, παρά των μαθητών π.χ Γυμνασίου…κι αυτό γιατί σταδιακά από το Δημοτικό και με αποκορύφωμα το Λύκειο, οι γονείς αρχίζουν να εστιάζουν στην απόκτηση συγκεκριμένων χρήσιμων, κατά την άποψή τους γνώσεων, για την επίτευξη καλύτερης βαθμολογίας και επιτυχίας στις εξετάσεις για την εισαγωγή σε μια σχολή… Προτιμούν να λύσουν άπειρες γραπτές ασκήσεις από όλα τα γνωστά σε όλους βοηθήματα ανά μάθημα και τάξη…Ίσως, να βλέπουν τα εκπαιδευτικά λογισμικά ως ένα παιχνίδι, που είναι για μικρά παιδιά…Ίσως να το περνούν και στα παιδιά τους…Δεν μπορώ να είμαι σίγουρη, γιατί δεν έχω στο μυαλό μου κάποια έρευνα, που να επαληθεύει τους ισχυρισμούς μου…Με τα νήπια, τα πράγματα είναι διαφορετικά…Οι γονείς κάνουν ό,τι χρειαστεί για να τα ετοιμάσουν για το σχολείο…για να αποκτήσουν γνώσεις και δεξιότητες, που θα τους βοηθήσουν στο δημοτικό…Τα εφέ, τα χρώματα, ο παιγνιώδης χαρακτήρας, κλπ, μπορεί να είναι ακόμα ένα πιθανό κριτήριο αξιοποίησής τους από τους γονείς μικρών μαθητών, γιατί φαίνεται να ανταποκρίνονται στη μικρή τους ηλικία…Ας μην ξεχνάμε ότι πολλές φορές, χρησιμοποιούνται για να καθηλωθούν τα παιδιά, έτσι ώστε οι μεγάλοι να ασχοληθούν με άλλα πράγματα…

  3. Φέτος, ύστερα από την επαφή μας, στα πλαίσια του μαθήματος του κ. Τζιμογιάννη, με π.χ το Φωτόδεντρο, άρχισα να προτείνω στους γονείς αδύναμων μαθητών, να χρησιμοποιούν ψηφιακές εκπαιδευτικές δραστηριότητες για να βοηθήσουν τα παιδιά τους…Άλλοι έδειξαν ενδιαφέρον…Άλλοι μου είπαν ότι δεν έχουν επαφή με την τεχνολογία, άρα δεν έχουν όρεξη να ψάξουν το ζήτημα…κι άλλοι μου είπαν ότι δεν έχουν Η/Υ…Κάθε οικογένεια είναι σίγουρα διαφορετική…Δεν έχουν όλοι το ίδιο κοινωνικό-οικονομικό υπόβαθρο…Το ίδιο μορφωτικό επίπεδο…Την ίδια θέληση…Την ίδια απόδοση αξίας σε μια εναλλακτική προσέγγιση…Αυτό με έκανε να σκεφτώ ότι η χρήση εκπαιδευτικών λογισμικών μόνο από κάποια παιδιά, συμβάλλει στη διεύρυνση της εκπαιδευτικής ανισότητας, άρα κατ’ επέκταση και της κοινωνικής ανισότητας…Να διευκρινίσω ότι κάνω λόγο για χρήση των λογισμικών στο σπίτι κι όχι στο σχολείο!

    • Τα λόγια σου, Βασιλική, νομίζω ότι αντικατοπτρίζουν σε μεγάλο βαθμό τις απόψεις των γονιών για τις ΤΠΕ και τη χρήση τους ως εκπαιδευτικό εργαλείο! Ότι και να προσπαθεί ο εκπαιδευτικός στο σχολείο, οι γονείς αδιαμφισβήτητα είναι αυτοί που καθορίζουν στο μεγαλύτερο βαθμό την εκπαίδευση που λαμβάνουν τα παιδιά τους και τι σκοπό έχει (την ουσιαστική μάθηση ή την επιτυχία στις πανελλήνιες).

  4. μελέτες επιστημονικές έχουν δείξει οτι μέχρι την ηλικία των 7 ετών τα παιδιά θα πρέπει να βρισκονται μπροστά από οποιαδήποτε οθονη (υπολογιστή, τηλεόρασης .τ.λ.) όχι περισσότερο από 20 λεπτά την ημέρα. διαφωνώ απολύτως με την ιδέα ότι μικρά παιδιά βρίσκονται στο σπίτι τους και αντί να ασχοληθούμε με διάφορες εποικοδομητικές δραστηριότητες, να περνάνε την ώρα τους μπροστά από μια οθόνη. είμαι υπερ της τεχνολογίας σε αυτή την ευαίσθητη ηλικία μόνο σε ότι έχει να κάνει με την σχολείο και τις εκεί δραστηριότητές σχετικά με τις ΤΠΕ. στο σπίτι είναι καλό να ασχολούνται με άλλα πράγματα. όσο για τους γονείς προσωπικά δεν έχω εμπιστοσύνη στο τι θεωρούν εκπαιδευτικό και κατάλληλο για την εκάστοτε ηλικία, οπότε δεν τους προτείνω ποτέ κανένα λογισμικό. αντίθετα τους προτείνω να διαβάσουν ένα βιβλίο με το παιδί τους, να παίξουν ένα επιτραπέζιο, να πάρουν τα ποδήλατα και να κάνουν μια ωραία βόλτα.

  5. Θεωρώ πολύ επίφοβη τη χρήση εκπαιδευτικών λογισμικών από τους μαθητές στο σπίτι. Τις περισσότερες φορές δεν αντιλαμβάνονται την πραγματική ουσία και σκοπό ύπαρξής τους. Τα θεωρούν απλά παιχνίδια. Το ίδιο ισχύει και με την πλειοψηφία των γονιών, οι οποίοι δεν είναι ενήμεροι για την ένταξη των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διαδικασία και συνεπώς δεν μπορούν να αντιληφθούν τον πραγματικό ρόλο που έχουν οι ΤΠΕ στην εκπαίδευση. Τα αποτελέσματα της έρευνας επαληθεύουν όσα αναφέρω παραπάνω αφού οι γονείς αφήνουν ώρες τα απιδιά μπροστά από έναν υπολογιστή και τις περισσότερες φορές χωρίς επίβλεψη αφήνοντας τα παιδιά απλά να ‘’σερφάρουν’’ στο Διαδίκτυο ή να παίζουν σε διάφορα παιχνίδια.

  6. Νομίζω πως η έρευνα απεικονίζει την πραγματικότητα. Τα παιδιά είναι πολλές ώρες στον Η/Υ και στο διαδίκτυο με επιπτώσεις στον αυθορμητισμό τους, στην επικοινωνιακότητά τους στην εκφραστικότητά τους. Θεωρώ επιτακτική την ανάγκη ενημέρωσης των γονιών και επιμόρφωσής τους για την σωστή χρήση Τ.Π.Ε και την καλλιέργεια ψηφιακής κουλτούρας. Σίγουρα πρόκειται για μηχανισμούς που πρέπει να αναπτύξουμε σαν κοινωνία αφού η πραγματικότητα τους αναζητά. Με αυτόν τον τρόπο θα προστατεύσουν τα παιδιά από την κακή χρήση των τεχνολογιών και θα ενισχυθεί η σωστή χρήση τους που είναι απαραίτητη για τις σύγχρονες μαθησιακές ανάγκες. Στο μυαλό μου έρχεται το κοινωνικό σχολείο που νομίζω τέτοιες θα πρέπει να είναι οι κατευθύνσεις του.

  7. Επίκαιρο το θέμα σου Στέλλα, αν σκεφτείς ότι έχω παιδιά στην τάξη μου (3,5 χρονών) που είτε έχουν δικό τους tablet, είτε μαθαίνω από τα ίδια καθημερινώς για μια προσκόλληση με τις ώρες στην τηλεόραση και στον υπολογιστή του ΄΄μπαμπά». Βέβαια ο κίνδυνος θεωρώ πως αρχίζει να εκδηλώνεται στην ηλικία των 5 ετών και μετά όπου θα μπορούν να χειρίζονται και τα 2 αυτά μέσα αυτοβούλως (τηλεκοντρόλ, ποντίκι, πληκτρολόγιο). Ο κυριότερος παράγοντας που ευθύνεται για κάτι τέτοιο ήταν και θα είναι ο γονέας.
    Στόχος είναι μέσω των νέων μέσων (τηλεόραση και υπολογιστής) να προωθείται η περιέργεια και η ανάγκη για μάθηση, αλλά και οι γονείς να λειτουργήσουν ως «φίλτρο» των πληροφοριών, συζητώντας με τα παιδιά τους και απαντώντας σε οποιαδήποτε απορία τους για το τι βλέπουν. Ένα σημαντικό αρνητικό στοιχείο είναι το ότι πολλές φορές χρησιμοποιούνται τα μέσα αυτά από τους γονείς ως «ηλεκτρονική baby-sitter» και όχι ως μια ακόμα ευκαιρία συνάθροισης και συναλλαγής της οικογένειας. Στην ευαίσθητη αυτή ηλικία, όπου ακόμα η λεπτή και αδρή κινητικότητα εξελίσσεται και η κοινωνικοποίησή του παιδιού βρίσκεται στην πρώτη θέση, η χρήση του Η/Υ ή της τηλεόρασης μπορεί να «κλέβει» χρόνο από άλλες πολύ σημαντικές δραστηριότητες – οι οποίες ενδεχομένως και να μην αποτελούν μια τόσο εύκολη λύση όσο ένα παιχνίδι στον υπολογιστή. Γι’ αυτό πριν αφήσουμε ένα παιδί σε μια τέτοια ενασχόληση είναι σημαντικό να αναλογιστούμε τι ΔΕΝ κάνει και ΤΙ χάνει όταν ξοδεύει πάνω από μία-δύο ώρες την ημέρα μπροστά σε οθόνες.

  8. Εδω ειναι πολυ σημαντικος ο ρολος του εκπαιδευτικου στο σχολειο και των γονεων στο σπιτι. Οπως φανηκε και στο αρθρο της Αγγελικης, ειναι ιδιαιτερα σημαντικο ο εκπαιδευτικος να ειναι ο καθοδηγητης, αυτος που θα χαρασσει την γενικη κατευθυνση της χρησης των ΤΠΕ απο τους μαθητες, να εποπτευει τη σωστη χρηση τους ωστε να εχουμε πραγματικα σωστη και παιδαγωγικη αξιοποιηση τους στην ταξη. Οσο αφορα το τι συμβαινει στο σπιτι ειναι απαραιτητη η ενημερωση των γονεων προκειμενου να βοηθουν τα παιδια τους ετσι ωστε να μην κανουν ασκοπη χρηση των ΤΠΕ απογυμνωμενη απο μαθησιακου περιεχομενου στοχους, με απωτερο σκοπο τοσο τα παιδια να μαθαινουν οσο και να μην εθιζονται. Δεν πρεπει σε καμια περιπτωση να καταληξουμε σε παθογενεις καταστασεις οπως η εξαρτηση απο το διαδικτυο και απο τις νεες τεχνολογιες, οπως εχει γινει λογος σε προηγουμενα αρθρα.

Γράψτε απάντηση